Nederlands
Veilige kopie van je ID: BSN zwart maken in een PDF
Maak van de foto van je identiteitsbewijs een PDF, lak het burgerservicenummer zwart (ook in de cijferreeks onderaan) met een tool die het echt uit het bestand verwijdert, en zet op de kopie dat het een kopie is, voor wie en de datum. Een werkgever heeft wel een volledige kopie nodig.
Een verhuurder, een makelaar, een telefoonwinkel of een sportschool: allemaal vragen ze weleens om "even een kopietje van je ID". Met een volledige kopie van je paspoort of identiteitskaart kan iemand anders zich als jou voordoen. Daarom adviseert de Rijksoverheid om een veilige kopie te maken. Op papier doe je dat met een zwarte stift. Met een PDF moet je het iets slimmer aanpakken, want een zwart blok is lang niet altijd wat het lijkt.
Wat zet je op een veilige kopie?
Het advies van de Rijksoverheid komt neer op drie dingen:
- Maak je burgerservicenummer (BSN) onleesbaar. Ook in de cijferreeks onderaan het document, want daar kan het nummer nog een keer in staan. Het BSN bestaat uit negen cijfers en staat er vaak als "persoonsnummer". Op een paspoort staat het op de voor- of achterkant van de pagina met je pasfoto, op een identiteitskaart op de voor- of achterkant. Op identiteitskaarten van na 2 augustus 2021 staat het BSN op de achterkant ook in een QR-code.
- Schrijf op de kopie dat het een kopie is.
- Schrijf erop voor welke organisatie of welk product de kopie bedoeld is, en de datum.
Je pasfoto hoeft niet altijd weg. Organisaties die niet tot de uitzonderingen hieronder horen en toch een kopie maken, moeten de pasfoto en het BSN zelf afschermen. Heeft de ontvanger je foto niet nodig, dan kun je hem dus ook zwart maken.
Wie mag een volledige kopie?
Slechts een paar soorten organisaties mogen om een kopie van je identiteitsbewijs vragen, zoals overheidsinstanties, banken, notarissen, casino's, levensverzekeraars en je werkgever. Je werkgever is wettelijk verplicht een kopie van je identiteitsbewijs in de loonadministratie te bewaren, en die moet volledig zijn. Dek voor je werkgever dus niets af.
Voor andere organisaties geldt: je bent niet verplicht een kopie te geven. Vaak is het genoeg dat ze je document bekijken, of het soort document en het documentnummer noteren. Vraag gerust waarvoor ze de kopie nodig hebben.
Het BSN is extra beschermd. Volgens artikel 46 van de Uitvoeringswet AVG mag een nummer dat bij wet is voorgeschreven om iemand te identificeren, alleen worden gebruikt om die wet uit te voeren of voor doelen die de wet bepaalt. Een sportschool of een webwinkel heeft dus niets aan je BSN, en hoort het ook niet te bewaren.
Waarom een zwart blok in een PDF niet altijd veilig is
In veel PDF-programma's kun je een zwarte rechthoek tekenen of tekst zwart markeren. Dat ziet er veilig uit, maar vaak is het alleen een vlak over de inhoud heen. De tekst eronder staat er nog. Iemand selecteert hem, kopieert hem naar een ander document, of haalt het zwarte vlak weg in een editor. Bij een foto werkt het net zo: het blok ligt over de foto, maar de pixels eronder zijn er nog.
Echt zwartlakken betekent dat de inhoud uit het bestand zelf verdwijnt. De tekst onder de markering is weg, en de pixels in de foto zijn vervangen door zwart.
Stap voor stap: een veilige kopie als PDF
1. Maak er een PDF van
Fotografeer de voor- en achterkant van je identiteitskaart, of de pagina met je gegevens in je paspoort. Leg het document op een donkere, effen ondergrond en fotografeer recht van boven, zonder flits, zodat er geen glans over de gegevens valt.
Zet de foto's met JPG naar PDF in één PDF, in de volgorde die je wilt. Dat gebeurt in je browser: de foto's worden niet geüpload.
2. Lak je BSN zwart
- Open de PDF in PDF zwartlakken.
- Teken een kader over je BSN. Een foto van een document bevat geen echte tekst, dus selecteren werkt hier niet. Met een kader pak je precies het stuk dat weg moet.
- Teken ook een kader over de cijferreeks onderaan, de regels met tekens en cijfers, waar het BSN ook in kan staan. Staat er op de achterkant van je identiteitskaart een QR-code, lak die dan ook zwart: daarin staat je BSN.
- Heeft de ontvanger je pasfoto niet nodig? Teken er ook een kader over.
- Kijk de lijst met markeringen na. Je kunt een kader nog verplaatsen, groter maken of verwijderen. Er verandert niets tot je op toepassen drukt.
- Pas toe en download de zwartgelakte PDF.
De pixels onder elk kader worden uit de foto verwijderd, niet alleen bedekt. Voordat je het bestand krijgt, wordt het opnieuw gelezen om te controleren dat er onder geen enkele markering nog tekst staat.
Het zwartlakken gebeurt op onze server; je bestand en de zwartgelakte kopie worden daarna van de server verwijderd. Je origineel op je apparaat verandert niet. Je krijgt een nieuw bestand.
3. Zet erop voor wie de kopie is
Zet met Watermerk toevoegen een tekst over de pagina, bijvoorbeeld:
"KOPIE voor Woningstichting Zuid, huuraanvraag, 10-10-2026"
Laat het watermerk schuin over het document lopen en maak het half doorzichtig, zodat je gegevens leesbaar blijven. Iemand die de kopie later voor iets anders wil gebruiken, ziet meteen waarvoor hij bedoeld was.
Werkt het ook met een PDF van een scanner?
Ja. Komt je kopie uit een scanner of een scan-app, dan is het meestal ook een foto in een PDF, en werkt het precies zo met kaders. Heeft de scan-app tekstherkenning toegepast, dan staat er een onzichtbare tekstlaag onder de foto. Ook die tekst wordt onder je kader verwijderd.
Andere gegevens zwartlakken
Hetzelfde werkt voor andere documenten die je moet delen. Een bankafschrift voor een huuraanvraag waarop alleen je inkomen hoeft te staan. Een loonstrook waarvan je het BSN wilt weghalen. Een document met de namen van anderen dat je wilt anonimiseren. In een PDF met echte tekst kun je ook zoeken: bijvoorbeeld op een naam, of meteen op alle IBAN-nummers, telefoonnummers of mailadressen in het document. Je vinkt aan welke resultaten weg moeten, en de rest blijft staan.
Een app op je telefoon
De Rijksoverheid heeft ook een eigen app, KopieID, waarmee je op je telefoon een foto van je identiteitsbewijs maakt, gegevens doorstreept en een watermerk toevoegt. Wil je de kopie als PDF, bijvoorbeeld om in één bestand met andere documenten te uploaden, dan is de werkwijze hierboven handig.
Controleer voordat je verstuurt
Open de zwartgelakte PDF en kijk of het BSN echt onleesbaar is: bij het nummer zelf, in de cijferreeks onderaan en, als je kaart er een heeft, bij de QR-code. Zoom in. Staat er nog een cijfer half buiten het kader, doe het dan opnieuw met een iets groter kader.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik doorstrepen op een kopie van mijn paspoort?
In elk geval je burgerservicenummer, ook in de cijferreeks onderaan, en op een nieuwere identiteitskaart ook de QR-code op de achterkant. Zet op de kopie dat het een kopie is, voor wie en de datum. Je pasfoto kun je ook afschermen als de ontvanger hem niet nodig heeft. Voor je werkgever geef je wel een volledige kopie.
Mag mijn werkgever een kopie met BSN bewaren?
Ja. Je werkgever is wettelijk verplicht een kopie van je identiteitsbewijs in de loonadministratie te bewaren, en die moet volledig zijn. Voor je werkgever lak je dus niets zwart.
Is een zwart vlak in een PDF genoeg om gegevens te verbergen?
Vaak niet. In veel programma's ligt een zwart vlak alleen over de inhoud heen, en is de tekst of foto eronder nog te halen. Gebruik een tool die de inhoud onder de markering uit het bestand verwijdert.
Kan ik mijn BSN zwart maken op een foto van mijn ID-kaart?
Ja. Maak van de foto eerst een PDF met JPG naar PDF. Teken daarna in PDF zwartlakken een kader over het BSN, over de cijferreeks onderaan en, op een nieuwere kaart, over de QR-code op de achterkant. De pixels onder het kader worden uit de foto verwijderd.